Natuurlijk Scandinavië

Op zoek naar leven tussen noordpool en noordkaap

  • 13 augustus 2017
  • Noorwegen, Spitsbergen

Boven de Noordkaap is het vooral leeg. Eindeloos water tot aan het ijs van de Noordpool. Daartussen ligt het laatste bereikbaar reisdoel: Spitsbergen.

Spitsbergen is geen gewone reisbestemming. Je zet er niet zo maar voet aan land in de archipel van eilanden tussen sneeuw en ijs. Bewoning is er nauwelijks en wegen ontbreken op enkele plekken na. Spitsbergen is een van de laatste plekken op aarde waar vooral de natuur het voor het zeggen heeft. En hoe, want menselijke invloeden zijn er nauwelijks.

De mens te gast
Op Spitsbergen heeft de mens een ondergeschikte rol. Gelukkig maar, want daarmee is het een van de weinige plekken waar de natuur zonder grootse ingrepen kan ontwikkelen zoals het eigenlijk bedoeld is. Plant en dier kunnen hier in harmonie ontwikkelen. Toch wordt ook hier de natuur extra beschermd in nationale parken en reservaten, waarbij niet alleen de natuur op het land extra beschermd wordt, maar ook de zee en het ijs dat erop drijft met al zijn dierenleven er omheen.

Verkenning per boot
Om een goede indruk te krijgen van Spitsbergen is een reis per boot onontbeerlijk. Er zijn maar weinig plekken waar de bezoeker zo maar aan land kan. Individueel kan dat alleen maar in Longyearbyen, de plek waar de meeste toeristen aankomen per vliegtuig. De rest van de plaatsen kan alleen bezocht worden onder begeleiding van gidsen. Deze maatregel houdt niet alleen verband met de bescherming van de natuur, maar vooral als bescherming tegen ijsberen. In heel Spitsbergen bestaat het gevaar dat ijsberen uit onverwachte hoek de mens benaderen. En dat is onvoorbereid meestal fataal. Daarom zijn er vanuit Longyearbyen veel excursies per boot om de eilandengroep te verkennen. Wij gingen met Norgereiser 11 dagen op stap op de 'Noorderlicht', een zeilschip dat regelmatig te vinden is in de noordelijke wateren.

Af en toe aan land
Met het schip varen we langs de eilanden, vooral om zoveel mogelijk te ervaren van het leven op de eilanden. Het is een bijzondere ervaring om zo het Arctische leven van nabij te ervaren. Alles staat hier in het teken van sneeuw en ijs; meer dan 60 procent van het oppervlak van Spitsbergen is hiermee bedekt. De natuur moet het hier vooral hebben van de zomerperiode. Die tijd is in dagen misschien kort, maar daarentegen zeer intensief doordat de zon niet ondergaat tussen half april en half augustus. Het is onvoorstelbaar om in de nacht in klaarlicht daglicht en een brandende zon aan dek te staan met het zicht op een inmense gletsjer. Alleen al die ervaring is onbeschrijflijk bijzonder. Oog in oog met een gletsjer die er al eeuwen ligt: een opstapeling van sneeuw en ijs met zijn eigen geschiedenis.

Op zoek naar leven
Varend tussen de eilanden maken we af en toe een stop om per zodiac in kleine groepjes aan land te gaan. In gezelschap van een gids die waakt over de veiligheid en een natuurfotograaf gaan we op zoek naar leven temidden van de wereld van sneeuw en ijs. Bij een eerste stop dienen de eerste rendieren zich al aan: ze grazen vredig op een groene vlakte aan de zuidhellingen van de besneeuwde bergtoppen. Waar groen is, is leven; zelfs op deze grote hoogte in de nooordelijke wereld. Verrassend veel groen trouwens voor zo'n noordelijke plek. Voor natuurfotografen een ideale plek om de natuur in alle rust vast te leggen. Op één eiland is al genoeg te beleven om een hele dag te fotograferen, want tijdens het fotograferen van de eerste rendieren, komt ineens een poolvos uit de flank. Voor het volle zicht van een groep fotografen. Even later ontdekken we een nestje eieren. Zo zit Spitsbergen vol verrassingen. Een eerste impressie van een voet aan land nabij Alkhornet op het westelijke deel van het hoofdeiland Spitsbergen.

NorgeReiser organiseert diverse reizen naar Spitsbergen en diverse andere bestemmingen in Scandinavië.